Վանք, Սպիտակ խաչ վանքի գերեզմանոց, տապանաքար № 3
Հուշարձան
.
Հուշարձանի անձնագիր
Տիպային անվանումը
Տապանաքար Հատուկ անունը
Ասուդարայի տապանաքար Այլ անվանումներ
Ասատուրի տապանաքար Օգտագործումը՝ սկզբնական, հաջորդական և ժամանակակից
Տապանաքարը կերտվել և Սպիտակ խաչ վանքի գերեզմանոցում կանգնեցվել է ամենայն հավանականությամբ 1346 թվականին։
2020 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Վանք գյուղը բռնազավթվել և հայաթափվել է Ադրբեջանի կողմից։ Հուշարձանի ներկայիս վիճակի մասին տեղեկություններ չկան։
Պահպանման միավորի անվանումը
Օրորոցաձև տապանաքար Տեղագրական տեղեկանք
Շրջանը (գավառ), համայնքը
Մեծ Հայք, Արցախ աշխարհ, մյուս Հաբանդ գավառ։ Հետագայում ընդգրկվել է Դիզակ գավառի և համանուն մելիքության կազմում։ 1991-2020 թթ․՝ Արցախի Հանրապետություն, Հադրութի շրջան։
Հեռավորությունը և դիրքը բնակավայրից
Գտնվում է Վանք գյուղի հյուսիսարևելյան եզրին՝ Սպիտակ խաչ եկեղեցուց հարավ՝ որմնափակ խաչքարի դիմաց։
Տեղանքի բարձրությունը ծովի մակերևույթից
Բարձր է ծովի մակերևույթից 810 մ։ Նկարագրություն
Օրորոցաձև այս տապանաքարը գտնվում է Սպիտակ խաչ վանքի գերեզմանոցում՝ եկեղեցուց հարավ տեղադրված որմնափակ խաչքարի դիմաց։ Շիրմաքարի հարավային երեսի կենտրոնական հատվածում քանդակված է կենաց ծառը, իսկ վերին մասում ընթեռնելի է հետևյալ անավարտ տապանագիրը․ «Այս է հանգիստ բարեայպաշտին Ասո[ւդարայ, || որ կէսաւրեայ ժամ]անակաւ ի Ք(րիստո)ս փոխեցաւ, ով կա․․․»1։
Շիրմաքարը թվագրված չէ, սակայն, ինչպես վերը նշվեց, տապանաքարը տեղադրված է Ասուդարայի հոգու հիշատակի համար 1346 թվականին կանգնեցված որմնափակ խաչքարի դիմաց, ինչը հիմք է տալիս ենթադրելու, որ տապանաքարը նույնպես կարող է թվագրվել նույն 1346 թվականով2։
Պատմական տեղեկանք
Մշակութային պատկանելությունը, դարաշրջանը, դարը (դարերը)
Հայ Առաքելական Եկեղեցի, 14-րդ դար (1346 թ․)
Հուշարձանի ուսումնասիրման ժամանակագրական աղյուսակը (ժամանակը, հեղինակը, աշխատանքները)
Տապանաքարին անդրադարձել են Սարգիս արքեպիսկոպոս Ջալալյանցը՝ «Ճանապարհորդութիւն ի Մեծն Հայաստան» (1856), ազգագրագետ Մակար եպիսկոպոս Բարխուդարյանցը՝ «Արցախ» (1895), վիմագրագետ Սեդրակ Բարխուդարյանը՝ «Դիվան հայ վիմագրության, պրակ 5, Արցախ» (1982) գրքերում, պատմաբան Էմմա Աբրահամյանը «Վարձք» հանդեսի «Սպիտակ խաչ վանք» հոդվածում (2022):
Արցախի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր զբոսաշրջության և պատմական միջավայրի պահպանության վարչության «Պատմական միջավայրի պահպանության պետական ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի կողմից տապանաքարը չափագրվել և վավերացվել է։
Նկարագրական-բնութագրական տեղեկանք
Շինանյութը (տեսակը, գույնը)
Մոխրագույն ավազաքար
Տիպը
Գերեզմանային կոթող Հուշարձանի վիճակը մինչ հայաթափումը
Միջին Լուսանկարներ
