Կարմիր գյուղ (Դռնավարզ), Աղին նահատակ վանքի գերեզմանոց
Հուշարձան
.
Հուշարձանի անձնագիր
Տիպային անվանումը
Գերեզմանոց Հատուկ անունը
Աղին նահատակ վանքի գերեզմանոց Այլ անվանումներ
Խաչին տակի գերեզմանոց
Օգտագործումը՝ սկզբնական, հաջորդական և ժամանակակից
Գերեզմանոցը ձևավորվել է 9-13-րդ դարերում։ Շուրջ երկդարյա ընդհատումից հետո այստեղ թաղումներ են իրականացվել նաև 16-17-րդ դարերում։
2023 թվականի սեպտեմբերին Արցախը բռնազավթվել և հայաթափվել է Ադրբեջանի կողմից։ Հուշարձանի ներկայիս վիճակն անհայտ է։
Պահպանման միավորի անվանումը
Գերեզմանոց
Պահպանման միավորի առանձին վկայագրվող մասերը
Խաչքարեր, տապանաքարեր
Տեղագրական տեղեկանք
Շրջանը (գավառ), համայնքը
Մեծ Հայք, Արցախ աշխարհ, Մուխանք գավառ (հետագայում՝ Վարանդա)։ 1991-2023 թթ․՝ Արցախի Հանրապետություն, Ասկերանի շրջան։
Հեռավորությունը և դիրքը բնակավայրից
Գտնվում է Կարմիր գյուղից 1,8 կմ հյուսիս-արևմուտք, Աղին Նահատակ վանքի տարածքում։
Տեղանքի բարձրությունը ծովի մակերևույթից
Բարձր է ծովի մակերևույթից 1217 մ։ Ջրագրությունը
Գտնվում է Վարանդա գետի ակունքամերձ հատվածից 5,2 կմ հյուսիս՝ Բովուրխան լեռան արևմտյան լեռնաճյուղի ժայռապարի ներքո։ Նկարագրություն
Աղին նահատակ վանքի միջնադարյան գերեզմանոցը տեղակայված է եկեղեցու հարավային և հյուսիսարևմտյան հատվածներում։ Խաչքարերի և տապանաքարերի զգալի մասը ներկայումս ծածկված է հողով։ Տեսանելի են հիմնականում իրենց սկզբնական դիրքից տեղահանված կոթողները։ Ժամանակի ընթացքում անտառը կլանել է գերեզմանոցի տարածքը։ Այստեղ վավերացվել են հիմնականում 9-13-րդ և 16-17-րդ դարերով թվագրված խաչքարեր ու տապանաքարեր։ Գերեզմանոցի որոշ կոթողներ 18-րդ դարում վերօգտագործվել են եկեղեցու վերանորոգման ժամանակ։
Գերեզմանոցի խաչքարերը առանձնանում են միջնադարյան հայկական խաչքարագործությանը բնորոշ բազմազան հորինվածքներով։ Ցավալիորեն կոթողների մեծամասնությունը զգալիորեն հողմահարված է, ինչը խոչընդոտում է դրանց մանրակրկիտ ուսումնասիրությանը և արձանագրությունների վերծանմանը։ Հուշարձանախումբը մինչ օրս ամբողջական և համակարգված ուսումնասիրության չի ենթարկվել։ Արձանագրությունները չեն ընթերցվել։ Մատենագիտական աղբյուրներում գերեզմանոցի, ինչպես նաև այստեղ ընդգրկված հուշարձանների վերաբերյալ որևէ տեղեկություն հայտնի չէ։
Պատմական տեղեկանք
Մշակութային պատկանելությունը, դարաշրջանը, դարը (դարերը)
Հայ Առաքելական Եկեղեցի, 9-17-րդ դարեր
Թվագրման հիմնավորում՝ ըստ պատկերագրության
Ըստ խաչքարերի և տապանաքարերի ոճական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների Նկարագրական-բնութագրական տեղեկանք
Տիպը
Վանական գերեզմանատուն Պահպանվածությունը`
Վատ Արժևորումը
Կարևոր է Ասկերանի շրջանի, մասնավորապես՝ Կարմիր գյուղի (Դռնավարզ), Աղին Նահատակ սրբավայրի պատմության և հայկական խաչքարարվեստի ուսումնասիրության համար։
----------------------------
1 Տե՛ս Յակոբեան Ա․, 2009, էջ 63-64։
Լուսանկարներ
...
Հիմնական մատենագիտություն
.
Ա․Հ․