Խաչքարը, որպես գերեզմանային կոթող, կանգնեցվել է 12-13-րդ դարերում։ Այն կանգուն էր մինչև մեր օրերը։ 2022 թվականի մարտի 24-ին տարածքը բռնազավթվել է ադրբեջանական բանակի կողմից։ Հուշարձանի ներկայիս վիճակն անհայտ է։

Մեծ Հայք, Արցախ աշխարհ, Մեծ Առանք (հետագայում՝ Խաչեն) գավառ։ 1992-2020 թթ․՝ Արցախի Հանրապետություն, Ասկերանի շրջան, Քարագլուխ։

Փոքր չափերի այս խաչքարը գտնվում է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մուտքի աջ կողմում՝ պատին ագուցված խաչքարի դիմաց։ Կոթողի դիմային հատվածի կենտրոնում՝ պարանահյուս վերնամասով, ուղղանկյունաձև խաչախորանի ներքո, հյուսկեն հիմնախաչն է՝ զույգ եռաբողբոջ խաչաթևերով։ Հորիզոնական խաչաթևերի վերին աջ և ձախ հատվածներում փորածո փոքր խաչեր են, իսկ ստորին կողմերում՝ կրկնակի շրջանաձև ելուստներով մեկական խաչաքանդակ։ Կենտրոնական հորինվածքը ներփակված է լայն, հյուսվածազարդ եզրագոտով։ Խաչքարը թիկունքին ունի եռատող արձանագրություն․ «Ես Ճահանս կանկ[ն]|եցի զխաչս եղբ|այր Փիրուզպա[խտին]»¹։

Խաչքարի արձանագրությունն առաջին անգամ հրապարակվել է «Դիվան հայ վիմագրության» 5-րդ պրակում։

Մոխրագույն ավազաքար

Հուշարձանը Քարագլուխ գյուղի անցյալի մասին կարևոր տեղեկություն է հաղորդում։ Այն Արցախի միջնադարյան խաչքարային արվեստի յուրօրինակ նմուշներից է։