Այգեստան, Ավիավթարի զոհվածների հուշաղբյուր
Հուշարձան
.
Հուշարձանի անձնագիր

Տիպային անվանումը
Աղբյուր
Հատուկ անունը
Ավիավթարից զոհված այգեստանցիների (բալլուջեցիների) հուշաղբյուր
Օգտագործումը՝ սկզբնական, հաջորդական և ժամանակակից
Հուշաղբյուրը կառուցվել է 20-րդ դարի վերջին։

2023 թվականի սեպտեմբերին Արցախը բռնազավթվել և հայաթափվել է Ադրբեջանի կողմից։ Հուշարձանի ներկայիս վիճակն անհայտ է։

Սկզբնական պատկանելությունը
Այգեստան (Բալլուջա) գյուղ

Պահպանման միավորի անվանումը
Աղբյուր-հուշարձան

Տեղագրական տեղեկանք
Շրջանը (գավառ), համայնքը
Մեծ Հայք, Արցախ աշխարհ, Հարճլանք գավառ (հետագայում՝ Խաչեն)։ 1991-2023 թթ․՝ Արցախի Հանրապետություն, Ասկերանի շրջան։

Հասցե
Արցախի Հանրապետություն, Ասկերանի շրջան, Այգեստան

Տեղագրությունը
Գտնվում է Ասկերան քաղաքից 12 կմ հարավ-արևմուտք։

Հեռավորությունը և դիրքը բնակավայրից
Գտնվում է Այգեստան գյուղի կենտրոնում։

Տեղանքի բարձրությունը ծովի մակերևույթից
Բարձր է ծովի մակերևույթից 771 մ։
Ջրագրությունը
Գտնվում է Մեղրագետից 725 մ հեռավորության վրա։
Նկարագրություն
Հուշակոթողը նվիրված է 1990 թվականի օգոստոսի 1-ին Երևան-Ստեփանակերտ չվերթն իրականացնող Յակ-40 օդանավի վթարի հետևանքով զոհված այգեստանցիների հիշատակին։

Հուշարձանը հիմնադրվել է տեղի հայրենակցական միության կողմից, որի մասին է վկայում պատվանդանի աջ կողմում փորագրված «Մեղրագետ ԲՀՄ» արձանագրությունը։ Հուշարձանը խաչքարային հորինվածքով, ուղղանկյունաձև, երկարաձիգ կոթող է, որի վերին հատվածում՝ նախշազարդ կամարի մեջ, արձանագրված է․ «1990 Թ․ | ՕԳՈՍՏՈՍԻ 1 | ԱՎԻԱՎԹԱՐԻ ՀԵՏԵ|ՎԱՆՔՈՎ ԶՈՀՎԱԾ | ԲԱԼԼՈՒՋԵՑԻՆԵՐԻ | ՀԻՇԱՏԱԿԻՆ։ | ՍԱՀԱԿՅԱՆ ՌԱՖԻԿ 1933, | ՍԱՀԱԿՅԱՆ ՎԱՉԻԿ 1948, | ՍԱՐՈՒԽԱՆՅԱՆ ԷԼՄԻՐԱ 1953, | ՀԱԿՈԲՅԱՆ ԼԻԱՆԱ 1983, | ԴԱՎԹՅԱՆ ՎՅԱՉԵՍԼԱՎ 1950»:
Արձանագրությունից ներքև քանդակված է գեղեցիկ խաչքարային հորինվածք՝ մեծադիր, զարդանախշ ծաղկած խաչով, որի խաչարմատից սկիզբ առնող գալարապտույտ արմավաճյուղերը բարձրանում են դեպի վեր։ Խաչի կենտրոնում տեղադրված է ջրի ծորակը։

Պատմական տեղեկանք
Մշակութային պատկանելությունը, դարաշրջանը, դարը (դարերը)
Արցախի Հանրապետություն, 20-րդ դար

Թվագրման հիմնավորում` ըստ վիմագրության
Ըստ արձանագրության

Նկարագրական-բնութագրական տեղեկանք
Շինանյութը (տեսակը, գույնը)
Տրավերտին

Տիպը
Հուշաղբյուր
Հուշարձանի վիճակը մինչ հայաթափումը
Լավ
Արժևորումը
Կարևոր է Այգեստան գյուղի ժամանակակից պատմության, ինչպես նաև Արցախի անկախության շրջանում ստեղծված հուշարձաններն ուսումնասիրելու համար։

Լուսանկարներ
...
.
Ա․Հ․