Լուսանկարը` Արմինե Հայրապետյանի
Քարագլուխ գյուղատեղի, Կուճիր շալի գերեզմանոց, տապանաքար № 1
Հուշարձան
Տիպային անվանումը
Տապանաքար Հատուկ անունը
Չունի Այլ անվանումներ
Տեր Ոհհանի (Օհան) տապանաքար Օգտագործումը՝ սկզբնական, հաջորդական և ժամանակակից
Գերեզմանաքար Սկզբնական պատկանելությունը
Քարագլուխ գյուղ
Պահպանման միավորի անվանումը
Տապանաքար
Տեղագրական տեղեկանք
Շրջանը (գավառ), համայնքը
Մեծ Հայք, Արցախ աշխարհ, Մեծ Առանք (հետագայում՝ Խաչեն) գավառ: 1991-2022 թթ․՝ Արցախի Հանրապետություն, Ասկերանի շրջան, Խրամորթ գյուղ, Քարագլուխ գյուղատեղի։ Գյուղը բռնազավթվել է ադրբեջանական բանակի կողմից 2022 թ․ մարտի 24-ին, ինչի հետևանքով հուշարձանի ճակատագիրն անհայտ է։
Հասցե
Խրամորթ գյուղ, Քարագլուխ գյուղատեղի
Տեղագրությունը
Գտնվում է Ասկերան քաղաքից 6,5 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Քարագլուխ գյուղատեղիի Կուճիր շալ1 տեղամասում։
Հեռավորությունը և դիրքը բնակավայրից
Գտնվում է Քարագլուխ գյուղատեղիից մոտ 0,5 կմ հարավ-արևելք՝ նորահայտ գերեզմանոցի տարածքում։
Տեղանքի բարձրությունը ծովի մակերևույթից
Բարձր է ծովի մակերևույթից 1012 մ։ Ջրագրությունը
Գտնվում է Խաչենագետից 4 կմ հարավ՝ Շիկաքար լեռան արևելյան անտառապատ լանջին։ Նկարագրություն
Քարագլուխ գյուղատեղիի Կուճիր շալ տեղամասի գերեզմանոցի լավ պահպանված և արձանագիր տապանաքարերից մեկն է։ Պարզատիպ, միջին չափերի (160×50×29 սմ), հարթ, ուղղանկյունաձև սալատապան է՝ մասամբ խրված հողի մեջ։ Կերտված է սպիտակամոխրագույն կրաքարից։ Տապանի ողջ մակերեսը երիզված է լայն երկգոտի շրջանակով, որի մեջ ընդգրկված է երկտող արձանագրություն` Այս է հանգիստ | Տ(է)ր Ոհհանին, թվ(ին) ՌՃԴ (1655)2։ Տողերն իրարից բաժանում է քարի ողջ երկայնքով քանդակված Տեր Ոհհանի եպիսկոպոսական գավազանը՝ գեղեցիկ զարդանախշ գլխով։
Պատմական տեղեկանք
Մշակութային պատկանելությունը, դարաշրջանը, դարը (դարերը)
Խաչենի իշխանություն, Հայ Առաքելական Եկեղեցի, ուշ միջնադար (1655 թ․)։
Թվագրման հիմնավորում` ըստ վիմագրության
Ըստ տապանաքարի մակերեսին փորագրված արձանագրության։
Հուշարձանի ուսումնասիրման ժամանակագրական աղյուսակը (ժամանակը, հեղինակը, աշխատանքները)
Ճարտարապետ Մանվել Սարգսյանը 1980-ական թթ․ նախնական ուսումնասիրման նպատակով այցելել և լուսանկարել է գերեզմանոցը, դաշտային հետագա ուսումնասիրությունները իրականացվել են Արցախի Հանրապետության ԿԳՄՍ Պատմական միջավայրի պահպանության պետական ծառայություն ՊՈԱԿ-ի աշխատակիցների կողմից։
Պատմական համառոտ տեղեկանք
Հուշարձանի մասին պատմական աղբյուրներում տեղեկություններ կամ տվյալներ չեն պահպանվել։
Նկարագրական-բնութագրական տեղեկանք
Շինանյութը (տեսակը, գույնը)
Բաց մոխրագույն կրաքար
Տիպը
Գերեզմանասալ, շիրմաքար, ուղղանկյունաձև սալատապան Չափերը` երկարությունը
160 սմ Չափերը` լայնությունը
50 սմ Չափերը` բարձրությունը
29 սմ Պահպանվածությունը`
Լավ Արժևորումը
Հատկապես կարևորվում է թվակիր և անվանակիր արձանագրության առկայությամբ, որը փաստագրական նոր տեղեկություն է հաղորդում Քարագլուխ գյուղի պատմության ուսումնասիրության համար։ ----------------------------
1 Կուճիր շալ, Արցախի բարբառով՝ փոքր, հարթ տարածք։
2 Արձանագրությունն առաջին անգամ ընթերցվել է 2021 թվականին՝ դաշտային աշխատանքների ժամանակ, Սլավա Սարգսյանի և Արմինե Հայրապետյանի կողմից։
Լուսանկարներ
...
Հիմնական մատենագիտություն
Կուճիր շալի գերեզմանոցը մատենագրության մեջ հիշատակված չէ։
Հրապարակվում է առաջին անգամ։
Ա․Հ․