Նվիրատվական խաչքարը կերտվել է 11-12-րդ դարերում։ Ագուցված է Եղցու խաչ եկեղեցու արևմտյան պատին՝ բարավորից վերև։

2023 թվականի սեպտեմբերին Արցախը բռնազավթվել և հայաթափվել է։ Հուշարձանի ներկայիս վիճակի մասին տեղեկություններ չկան։

Մաչի շեն գյուղ (Ուլուպապ)

Մեծ Հայք, Արցախ աշխարհ, Հարճլանք գավառ (հետագայում՝ Խաչեն)։ 1991-2023 թթ․՝ Արցախի Հանրապետություն, Ասկերանի շրջան։

13-րդ դարում կերտված փոքրաչափ նվիրատվական խաչքարն ագուցված է Եղցու խաչ եկեղեցու արևմտյան պատին՝ մուտքի բարավորից վերև։ Խաչքարն ունի անսովոր հորինվածք․ այն ներկայացնում է մեկ ամբողջական քարի մեջ տեղադրված երկու՝ գրեթե հավասար, խորանաձև շրջանակներ։ Ձախ խաչախորանի ներքո քանդակված է գեղեցիկ ծաղկած խաչ, որի հիմքից դեպի վեր են բարձրանում պարզ ոճավորված արմավաճյուղերը։ Խաչաքանդակը, բացառությամբ թևերի եռաբողբոջ վերջավորությունների, զուրկ է նախշազարդերից։ Աջ խորանի ներքո զինավառ մարդու պատկերաքանդակ է։ Չնայած բարձրաքանդակի հողմահարվածությանը՝ հստակ տեսանելի է աշխարհիկ հագուստով, գլխի և մարմնի դիմահայաց դիրքով, ոտքերի դեպի աջ ուղղվածությամբ տղամարդու պատկեր, որի ձեռքին լարված նետ ու աղեղ է, իսկ գոտուց կախված է նետերի կապարճը։ Ներկայացված կերպարը կրում է երկարափեշ հանդերձանք, իսկ գլխին՝ գլխարկ։ Չի բացառվում, որ պատկերված է այն անձը, որի հոգու փրկության համար կերտվել է խաչքարը։

2009 թ․ Արցախի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր զբոսաշրջության և պատմական միջավայրի պահպանության վարչության կողմից Մաչի շեն գյուղատեղիի տարածքում իրականացվել են հուշարձանների հաշվառման և վկայագրման աշխատանքներ։ Եկեղեցին և շրջակա հուշարձանները ընդգրկվել են պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում։