Պատմական Մեծ Հայքի Արցախ աշխարհի Հարճլանք գավառ (հետագայում՝ Վարանդայի մելիքություն), Կարկաժան (Կրկժան) գյուղի տարածք, որը ազատագրումից հետո միավորվել է Ստեփանակերտ քաղաքին։

Գտնվում է Ստեփանակերտից հարավ-արևմուտք՝ Կարմիր Քերծ կոչվող բարձր ժայռազանգվածի տակ գտնվող սարահարթին։

Ստեփանակերտի Կարկաժան թաղամասից (նախկինում՝ գյուղ) 1,6 կմ հարավ-արևմուտք գտնվող անտառներով շրջապատված գեղատեսիլ սարահարթում՝ Կարմիր քերծ կոչվող ժայռազանգվածի ստորոտում է տարածվում միջնադարյան բնակատեղին։ Ըստ տարածքում պահպանված պատմամշակութային լանդշաֆտի ուսումնասիրության՝ այս տարածքը բնակատեղի է եղել անհիշելի ժամանակներից։ Բնակատեղիի ամենահին պահպանված հուշարձանը՝ սալարկղային դամբարանադաշտը, վերաբերում է Ք․Ա․ 2-1-ին հազարամյակներին։ Մնացած հուշարձանները՝ եկեղեցին, գերեզմանոցը և գերեզմանային կոթողները, հիմնականում վերաբերում են 12-14-րդ դարերին։ Հավանաբար բնակավայրը լքվել է 14-րդ դարի վերջերին, որը համընկնում է Լենկթեմուրի արշավանքների ժամանակաշրջանին։

Բնակատեղիի հիմնական տարածքը հերկված է, շինությունների մասին վկայում են միայն հիմքերի կոպտատաշ պատերով փոսորակները։ Պահպանվել են խոնարհված Կարմիր Ավետարան կոչվող եկեղեցին և շրջակա գերեզմանոցը։ Բնակատեղիի անվանումը նույնպես չի պահպանվել։ Ժողովրդական բանահյուսության մեջ տարածքը հիշատակվում է Խաչ, Խաչին տարածք, Շինատեղ, Կարմիր քերծի տարածք, Կարմիր Ավետարան անուններով։ Տարածքի հիմնական հուշարձանախմբից դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ 100 մ հեռավորության վրա, փաստագրվել է նաև սալարկղային թաղումներով դամբարանադաշտ։

Հուշարձանի մասին նշում է Սամվել Կարապետյանն իր «Արցախի մանրատեղանունները» գրքում²։

Արցախի Հանրապետության Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության հանձնարարականով՝ հուշարձանի դաշտային ուսումնասիրությունները կատարել են Գագիկ Սարգսյանը և Լեռնիկ Հովհաննիսյանը³։